گاز شهری از چه موادی تشکیل شده است

مواد تشکیل دهنده گاز شهری

گاز شهری مخلوطی است سمّی و قابل احتراق،‌ متشکل از 50% هیدروژن، 20 تا 30% متان، 7 تا 17% اکسید کربن، 3% دی اکسید کربن، 8% ازت و 2% هیدروکربن‏های مختلف. علاوه بر این، گاز شهری، حاوی آمونیاک، گوگرد، اسید هیدروستاتیک، بنزن و مواد دیگر نیز هست. وجود گوگرد (بصورت ترکیبات شیمایی دارای بوی قوی) بوی خاصی به گاز شهری می‏دهد که از ویژگی‏های آن است. در حقیقت گاه تعمداً این بو را به گاز اضافه می‏کنند تا در صورت نَشت، عامل هشداردهنده‏ای باشد. گاز غیرسمّی یا اصلاً اکسید کربن ندارد و یا مقدار آن بسیار کم است. این گاز، با فشارِ حداقل یک پوند بر اینچ مربع (حدود 7% کیلوگرم بر سانتیمتر مربع) به منازل لوله‏کشی می‏شود.

گازشهری

کیفیت گاز

کیفیت گاز را با ارزش گرمایی آن می‏سنجند که مثلاً عبارت است از مقدار گرمایی که توسط یک متر مکعب گاز در اثر سوختن با هوا تولید می‏شود. ارزش گرمایی گاز شهری معمولاً 450 تا 500 BTU در هر فوت مکعب است (حدود 17000ـ15000 BTU در متر مکعب).

گاز شهری به دلیل داشتن اکسید کربن، قدرت مسموم ‏کنندگی زیادی دارد، و از طرفی به خاطر داشتن گازهای قابل احتراق، وقتی با هوا مخلوط می‏شود، قابلیت انفجار آن بسیار بالاست. اگر چند متر مکعب گاز در یک فضای بسته مثل اتاق یا آپارتمان آزاد شود، مخلوط انفجارپذیری حاصل می‏شود که ممکن است در اثر کوچکترین جرقه الکتریکی ــ جرقه‏ای که زنگ خانه یا زنگ تلفن ایجاد می‏کند ــ منفجر شود.

کیفیت گاز

گاز زغال

گاز شهری، به مصرف سوخت می‏رسد. گاهی به آن «گاز زغال» می‏گویند؛ دلیلش هم این است که این گاز عمدتاً از زغال‏سنگ تولید می‏شود. یکی از راه‏های تولید این گاز، حرارت دادن زغال‏ سنگ خام تا 1000 یا 1200 درجه سانتیگراد است. این عمل زاید دور از مجاورت هوا و در محفظه‏ای به نام قرع یا دستگاه تخلیص صورت می‏گیرد که می‏تواند از نوع شیب‏دارِ آن باشد. به کمک این روش می‏توان از هر 100 پوند (حدود 45 کیلوگرم) زغال‏سنگ خشکِ دارای درجه خلوص بالا، حدود 500 فوت مکعب (تقریباً 15 متر مکعب) گاز شهری تولید کرد. آنچه پس از تخلیص از زغال‏سنگ باقی می‏ماند، کُک یا خاکستر نامیده می‏شود. در روشی دیگر، گاز توسط حرارت دادن زغال‏سنگ تولید نمی‏شود، بلکه از نیم‏سوز کردن آن با اکسیژن و فعل و انفعالات شیمیایی با بخار آب حاصل می‏گردد. گاز خامی که تولید می‏شود باید به دقت تصفیه شود و بخصوص لازم است که ترکیبات فرّار گوگرد و ازت آن جدا گردد. در بسیاری از موارد، «گاز زغال» یا گازی که در اثر تبدیل زغال‏سنگ به گاز بدست می‏آید، به گاز شهری اضافه می‏شود (تا 40%). گاز سوختنی (که در پالایشگاه‏ها از تبخیر نفت خام حاصل می‏شود) و گاز طبیعی نقش مهمی در تأمین گاز شهری دارند که روز به روز اهمیت بیشتری پیدا می‏کند. با وجود تمام خطراتی که مصرف گاز شهری دارد، بعید است که در آینده‏ای قابل پیش‏بینی، بطور کامل جای خود را به الکتریسته بسپارد؛ چراکه گاز هم ارزانتر است و هم توزیع آن از طریق لوله آسانتر صورت می‏گیرد. ولی از سوی دیگر، مقدار نسبتاً زیاد دی اکسید کربن و همچنین کمّیت غیرقابل اغماض دی اکسید کربن سولفوری که از سوختن گاز تولید می‏شود، به آلودگی هوای شهرها می‏افزاید.

منبع: سندباد

بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>