استخراج و پالایش نفت خام

محتویات نفت خام

نفت خام مخلوط پیچیده‏ای است از هیدروکربن‏ها ،‌ با درجات فراریّت (تبخیر) مختلف؛ و مقادیر اندکی از ترکیبات حاوی اکسیژن، ازت، گوگرد و خاکستر که از نباتات و جانورانی که منشاء نفت بوده اند،‌ مشتق شده اند. نفت خام توسط خط لوله، کشتی و یا تانکر به پالایشگاه حمل می‏شود که در آنجا ابتدا از طریق ته‏نشین‏سازی، آب و مواد جامدش را جدا می‏کنند. سپس به کمک تقطیر جزء به جزء اجزای نفت از هم جدا می‏شوند.

نفت خام

نحوه پالایش نفت خام

نفت خام را در آغاز با تلمه به داخل لوله‏های مرتبط می‏فرستند. در آ‌نجا نفت گرم می‏شود و دمای آن به 280 الی 300 درجه سانتیگراد می‏رسد. سپس آن را به داخل یک ستون (مخزن) تقطیر می‏فرستند تا گازها و ترکیباتی که قابلیت تبخیر زیادی دارند و همچنین نفت سفید آن تقطیر و جدا شود. آنچه پس از تقطیر باقی می‏ماند، ماده غلیظ و چسبناکی است که به یک سری لوله‏های مرتبط دیگر تلمبه می‏شود و پس از گرم شدنِ مجدد،‌ به ستون تقطیر دوم انتقال می‏یابد. در این ستون، که تحت خلأ کار می‏کند، درجات مختلف نفت و روغن (نفت گاز، نفت کوره، گریس، روغن ماشین و غیره) را جدا می‏سازند و قیر،‌ قیر معدنی، بقایای خاکسترگونه و مواد غیرآلی باقی می‏ماند.

غیر از گازها،‌ تقریباً تمام محصولات نفتی دیگر نیاز به پالایش بیشتر دارند تا از ناخالصی‏های زیان‏آور آنها (از قبیل خاکستر،‌ ترکیبات گوگرد و ازت، مواد چسبنده و پولیمرکننده) کاسته شود. ناخالصی‏ها را می‏توان بوسیله تبدیل شیمیایی (تصفیه توسط مواد شیمیایی مناسب) و یا با جذب فیزیکی به کمک مواد جذب‏کننده‏ای چون زغال فعال، ژله سیلیکا، سنگ چخماق رسوبی (گِل جلبکی) و گِل سرشور، کاملاً از این محصولات جدا کرد. برای کسب خصوصیات مورد نظر، لازم است که به بسیاری از محصولات بدست‏آمده از نفت خام، مواد کمکی اضافه شود. مثلاً برای اینکه بنزین خواص پس نزدن و احتراق کامل را بدست آورد، باید مراحل تصفیه چندی را طی کند تا بوی آن کمتر شود و استقامت و پایداری بیشتری پیدا کند و به مرور زمان تجزیه نشود. روغن ماشین را نیز باید غیرچسبناک، بیرنگ، بی‏بو و مقاوم در برابر اکسیداسیون کرد و با افزودن مواد کمکی، کیفیت مطلوب‏تری به آن داد

استخراج و پالایش نفت خام

ترکیبات نفت خام

نفت خام از ترکیبات متعددی تشکیل شده است، ولی هریک از ترکیباتی که در پالایشگاه از طریق تقطیر بدست می‏آید، خود شامل ترکیبات بسیاری است که البته تعداد آنها از تعداد ترکیبات نفت خام کمتر است (مثلاً بنزین حاوی بیش از صد ماده مرکب است). به همین دلیل، تقطیر و پالایش صحیح نفت خام، کاری بسیار دشوار و هنرمندانه است؛ بعلاوه،‌به وسایل و دستگاه‏های اندازه‏گیری پیچیده، دقیق و پُرخرجی نیاز دارد. برای مثال، نفت خام حاوی مواد خورنده است و به همین دلیل دیگ‏های (ستون‏های ) تقطیر بزرگِ امروزی از فولادی مخصوص با کیفیت بالا درست شده‏اند و تقریباً بصورت تمام اتوماتیک کار می‏کنند.

منبع: سندباد

بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>