انواع وسایل اطفای حریق

درمورد وسایل اطفای حریق

یک احتراق عادی، معمولاً با تجزیه ماده قابل احتراق در اثر حرارت دیدن شروع می‏شود و عموماً محدود به سطح کوچکی است که در معرض اصطکاک،‌ تابش، اکسیداسیون شیمیایی، جرقه و یا شعله قرار گرفته است. در اثر تجزیه ماده، گازهای قابل احتراقی تولید می‏شود که به دنبال کُنش شدید با اکسیژن هوا، آتش می‏گیرند. واکنش فوق، گرمازاست و گرمایِ حاصل از آن ماده را بیشتر تجزیه و در نتیجه گاز بیشتری تولید می‏کند. نهایتاً دما آنقدر بالا می‏رود که ماده باقیمانده از تجزیه اولیه حاصل از حرارت (یا کربنی که ابتدا حرارت برای محترق کردن آن کافی نبود) نیز شروع به سوختن می‏کند و باز هم حرارت زیادتری تولید می‏شود. عمل احتراق، در اثر حرارت آزاد شده ادامه می‏یابد تا جایی که ماده قابل احتراق، یا اکسیژنی که برای ادامه احتراق لازم است، تماما مصرف شود.

بنابراین مواد خاموش‏کننده آتش می‏بایست یا ماده قابل احتراق را خُنک کنند، یا آن را با پوشش غیرقابل اشتعال و پیوسته‏ای در بر بگیرند،‌ و یا اکسیژن موجود در مرکز شعله را رقیق و جابجا سازند. از آنجا که، برای مثال، مواد قابل احتراقی وجود دارند که خود حاوی اکسیژن لازم برای ادامه احتراق هستند و این مسأله از دید آتش‏نشانی دارای اهمیت است، بسته به آن که ماده سوختنی مایع باشد یا جامد، با آب امتزاج بپذیرد یا نه، و بالاخره از عامل خاموش‏کننده سبکتر باشد یا سنگین‏تر، بدیهی است که می‏بایست انواع مختلفِ عوامل خاموش ‏کننده و روش‏های آتش‏نشانی گوناگون استفاده شود.

کپسول خاموش ‏کننده تتراکلرید کربن، حاوی 5/0 تا 6 لیتر از این ماده شمیایی (همراه با برخی مواد اضافی) است که در اثر فشار دی اکسید کربن مایع موجود در یک مخزن استوانه‏ای، با فشار از کپسول بیرون رانده می‏شود. تتراکلرید کربن در 5/76 درجه کاملا تبخیر می‏شود و بخار غیرقابل احتراقِ سنگینی بوجود می‏آورد. این وسیله اطفای حریق، خصوصا برای خاموش کردن آتش‏سوزی ماشین‏آلات و وسایل الکتریکی مناسب است.

کپسول دی اکسید کربن ، حاوی پنج تا شش لیتر دی اکسید کربن بسیار فشرده است. هنگام استفاده از کپسول، دی اکسید کربن موجود در آب، در داخل «لوله برف» تا فشار یک اتمسفر انبساط پیدا می‏کند. در اینجا بخش عمده دی اکسید کربن (30% بقیه) به برف دی اکسید کربن جامد تبدیل می‏شود. (cº79-). برفِ حاصل، توسط گاز دی اکسید کربن روی آتش پاشیده می‏شود و حرارت را تا زیر نقطه احتراق پایین می‏آورد و علاوه بر آن، اکسیژن را نیز جابجا می‏کند. این کپسول برای خاموش کردن انواع آتش‏ها مناسب است.

انواع وسایل اطفای حریق

دستگاه اطفای حریق آبی

، حاوی 6 تا 12 لیتر آب دارای بی‏کربتات سدیمِ محلول است. در اثر ضربه یک سوزن، آمپول حاوی اسید سولفوریک غلیظ که در داخل دستگاه قرار دارد، می‏شکند. اسید بر بی‏کربنات سدیم عمل می‏کند و مقدار زیادی دی اکسید کربن تولید می‏شود که آب را با فشار زیاد از لوله بیرون می‏فرستد. آب، به خاطر حرارت زیادی که برای تبخیر لازم دارد، قدرت خُنک‏ک کنندگی فراوانی بوجود می‏آورد. بعلاوه، بخار آب باعث جابجایی اکسیژن نیز می‏شود. برای مقابله با آتش‏ سوزی در تأسیسات برقی و یا در مواردی که یک حلاّل اشتعال‏ پذیر دچار حریق شده است، استفاده از آب بیفایده و حتی خطرناک است.

کپسول مواد شیمیایی خشک

کپسول مواد شیمیایی خشک

حاوی 4 تا 12 کیلوگرم بی‏کربنات سدیم است که در اثر فشار حاصل از مایع شدن دی اکسید کربن یا ازت، به میان شعله رانده می‏شود. بی‏کربنات سدیم در داخل آتش به سودا (کربنات سدیم) و مخلوطی از بخار آب و دی اکسید کربن تجزیه می‏شود که اولی با پوشاندنِ ماده قابل احتراق هوای آن را قطع می‏کند و دومی اکسیژن موجود را پس می‏زند و آتش را خفه می‏سازد. استفاده از این نوع وسیله اطفای حریق، بستگی به طبیعت و محل آتش‏سوزی دارد (خسارت ثانویه). در انواع بزرگ دستگاه‏های کف‏پاش (شکل 5)، ‌نوعی کف آغشته به هوا یا ازت تولید می‏شود. ماده کف‏کننده می‏تواند،‌ مثلا، شامل یک ماده پروتئینی تجزیه‏شده (مثل فضولات شاخی) باشد. با اختلاط اوره، پلاستیک و غیره، کف پایدارتر می‏شود. از دستگاه کف‏پاش می‏توان برای مقابله با انواع آتش‏ها ــ غیر از آتش‏سوزی ماشین‏آلات و دستگاه‏های الکتریکی ــ‌ استفاده کرد.

 

منبع: سندباد

بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>