همه چیز درباره چشم و عینک

درباره چشم بیشتر بدانیم

اگر شخصی دارای دید طبیعی باشد، تصویر اشیاء دور (از لحاظ تئوری در فاصله بینهایت) دقیقاً روی شبکیّه چشم تشکیل می‏شود، یعنی کانون  بر روی شبکیه قرار می‏گیرد . از آنجا که فاصله‌ تصویر ــ فاصله عدسی چشم تا شبکیه ــ توسط اندازه کره چشم از قبل تعیین شده است، تمرکز دقیق یک شیء نزدیکتر به چشم، فقط به کمک کاهش فاصله کانونی عدسی و در نتیجه افزایش قدرت شکست آن میسر می‏شود . این عمل به کمک فعالیت عضله‏ای صورت می‏گیرد که انحنای عدسی را زیادتر می‏کند. وقتی به یک جسم دور نگاه می‏کنیم، شعاع انحنای سطح جلویی عدسی چشم ما حدود 10 میلیمتر (4/0 اینچ) است. برای تطابق چشم با جسمی که فقط 10 سانتیمتر با آن فاصله دارد، شعاع انحنا بایستی تقریباً به نصف این مقدار برسد. تنظیم چشم با فواصل مختلف را «تطابق» می‏گویند.

عینک

نزدیک ‏بین

اما چشم تمامی افراد، طبیعی عمل نمی‏‏کند. اگر فاصله بین شبکیه و عدسی چشم زیاد باشد، تصویر یک شیء دور دقیقاً بر روی شبکیه تشکیل نمی‏‏شود، بلکه در نقطه‏ای جلوتر از آن شکل می‏گیرد . برای تشکیل یک تصویر کاملاً واضح، شیء باید به عدسی نزدیکتر باشد؛ یعنی چشم فقط می‏تواند از اجسامی که در فاصله نزدیک قرار دارند، تصویری روشن و دقیق ارائه دهد. چنین شخصی را «نزدیک‏بین» می‏گویند. این نقص را می‏توان به کمک عینک اصلاح کرد . پرتوهای نور که از بینهایت می‏آیند، پس از گذشتن از عدسی، اندکی از هم دور یا واگرا می‏شوند و در نتیجه چنین به نظر می‏رسد که از جسمی واقع در فاصله نزدیکتر به چشم رسیده‏اند. بنابراین با قراردادن یک عدسی دارای توان شکست منفی در فاصله چشم و جسم، مجموعه‌ عدسی شیشه‏ای و عدسی چشمی، پرتوهای تصویر را روی شبکیه متمرکز می‏کند.

همه چیز درباره چشم

دوربین

اگر قطر کره چشم برای فاصله کانونی عدسی چشم خیلی کوچک باشد، شخص را «دوربین» می‏نامند. چنین چشمی نیازمند آن است که حتی برای بهتر دیدن اشیاء دور نیز عمل تطابق را انجام دهد (در حالی که عدسی یک چشم سالم در چنین حالتی مجبور به تطابق نیست و در استراحت به سر می‏برد). در این حالت، شخص اصلاً قادر به رؤیت دقیق اشیاء نزدیک نیست. این ضعف را می‏توان با استفاده از عینکی متشکل از عدسی‏های همگرا اصلاح کرد. مجموعه‌ عدسی شیشه‏ای و عدسی چشمی، این بار نیز طوری تنظیم شده است که تصویر اجسام را درست روی شبکیه می‏اندازد و بنابراین شخص می‏تواند بدون فشار ناشی از تطابق دائم، اشیاء دور را مشاهده کند.

دامنه تطابق چشم انسان، یعنی محدوده بین حداکثر و حداقل فواصلی که تصویر دقیق و روشنی از جسم بر روی شبکیه تشکیل می‏شود، همراه با افزایش سن کاهش می‏یابد. دلیل این امر آن است که به تدریج از قدرت انعطاف عدسی چشم کاسته می‏شود، زیرا انحنای آن مشکلتر تغییر می‏کند. شخصی که دارای دید طبیعی است، ممکن است در 55 سالگی نتواند تصویر دقیق و روشن اشیایی را که کمتر از 1 متر با چشم او فاصله دارند، ببیند و نیازمند عینک مطالعه خواهد بود .

ضعف قدرت تطابق را می‏توان تا حدودی با استفاده از عینک‏های دارای عدسی‏های دوکانونه اصلاح کرد. این نوع عینک، مواقعی که نگاه شخص مستقیماً به جلو دوخته شده، به منزله یک عدسی ضعیف عمل می‏کند و وقتی برای مطالعه یا انجام کار نگاه به پایین معطوف است، مانند یک عدسی قوی ظاهر می‏شود. گاهی نیز از عدسی‏های سه‏کانونه استفاده می‏شود. دامنه‌ تطابق چشم و توان شکست عدسی‏های عینک را با دیوپتری  می‏سنجند.

چشم دوربین

آستیگماتیسم

در نوعی نقص چشم که به آن آستیگماتیسم می‏گویند، سطوح شکست چشم دارای انحنای نامتساوی هستند که سبب می‏شود چشم نتواند پرتوهای نور را در یک نقطه مشترک بر روی شبکیه متمرکز کند. این عیب را با استفاده از عینک‏هایی که عدسی آنها دارای ترکیبی از انحنای کروی و استوانه‏ای است، اصلاح می‏کنند. این عدسی‏ها طوری ساخته می‏شود که ترکیب سیستم عدسی شیشه‏ای و عدسی چشمی، انحنای صحیح را به وجود آورد.

همه چیز درباره عینک

لنز

«لنز»های تماسی که به عنوان یک جایگزین برای عینک‏های معمولی مورد استفاده قرار می‏گیرند، عدسی‏هایی هستند که مستقیماً روی تخم چشم قرار داده می‏شوند. تمامی نقایصی که با عینک قابل اصلاح است، به کمک لنز نیز می‏تواند اصلاح شود. این وسیله برای اولین بار در اوائل قرن حاضر معرفی شد و در ابتدا از شیشه ساخته می‏شد، ولی امروزه آن را از پلاستیک می‏سازند.

منبع: سندباد