مقررات دوچرخه سواری در تهران قدیم

دوچرخه قدیم

نظام نامه سیر و حرکت دوچرخه های پای در شهر و حومه

دوچرخه از وسایل نقلیه ای بود که در دوران قاجار به ایران اورده شد. در ذیل مقررات دوچرخه سواری که مقدمه ای برای تدوین قوانین راهنمایی و رانندگی در ایران می باشد اورده شده است.

ماده 1- احدی نمی تواند با دوچرخه های پایی در شهر و حومه ان حرکت نماید مگر اینکه قبلا در اداره نظمیه حاضر شده, پس از امتحانات لازمه جوازه تصدیق نامه بگیرد.

ماده 2- اشخاصی که سن انها هنوز به سیزده بالغ نگردیده مطلقا از دوچرخه سازی ممنوع می باشند و از سیزده تا هیجده سالگی در صورتی مجاز به سواری خواهند بود که شخصا مالک دوچرخه باشند و الا تا هیجده سالگی از کرایه کردن دوچرخه برای سواری ممنوع می باشد.

ماده 3- کرایه دادن دوچرخه به اشخاصی که سن انان  به هیجده سال بالغ نشده باشد ویا با داشتن نوزده سال تصدیق و جواز نظمیه را در دست نداشته باشند, مطلقا ممنوع است.

ماده 4- در موقع مراجعه برای اخذ تصدیقنامه و جواز , تقاضاکنندگان بایستی عکس خود را به همراه بیاورند.

ماده5- تمام دوچرخه ها باید دارای بوق یا زنگی باشند که صدای انها تا فاصله پنجاه ذرع شنیده شود.

ماده6- از غروب افتاب به بعد بایستی چراغ جلو و عقب دوچرخه را روشن نمایند و در صورت فقدان هریک از چراغ ها صاحب دوچرخه خود پیاده شده و تا محل مقصود دوچرخه را با دست حرکت دهد .

ماده7- چراغ جلو بایستی با نور سفید و اقلا ده ذرع مسافت جلو دوچرخه را روشن نماید و چراغ عقب بایستی با نور قرمز روشن شود , یا اینکه شیشه مخصوص قرمز به روی گلگیر ان نصب شود.

ماده8- نمره نظمیه همیشه باید روی قسمت گلگیر عقب نصب باشد و در هیچ مورد نبایستی از محل خود تغییر داده شود.

ماده9- متن نمره دوچرخه های شخصی سفید وبا خط سیاه و متن نمره دوچرخه های کرایه سیاه با خط سفید خواهد بود.

ماده10- دوچرخه سوارها بایستی در معابر پرجمعیت ودر سر پیچ ها و محل تلاقی خیابان ها اهسته حرکت نمایند و مجاز نیستند به هیات اجتماع در خیابان ها حرکت کنند, مگر این که پشت سر یکدیگر وبه فواصل معین باشد. دوچرخه سواران , از حرکت بین وسایل نقلیه و دستجات پیاده   ممنوع اند.در موقعی که خیابان ها پرجمعیت باشد باید پیاده شده و دوچرخه را با دست حرکت دهند.

ماده 11- دوچرخه سواران موظف اند که همیشه و مخصوصا در موقع تلاقی با وسایط نقلیه از دست راست حرکت نمایند و در صورتی که بخواهند از وسایط نقلیه که از جلو انها حرکت می نماید سبقت بجویند , مکلف اند از طرف دست چپ ان رفته و به وسیله بوق , راننده ان را از قصد خود اگاه سازند و به ملایمت حرکت نمایند و پس از رد شدن باید مجددا به طرف راست بروند .

ماده12- سواری دوچرخه در پیاده رو و بازارها و محلی که تخصیص به پیاده داداه است, ممنوع است و در مواقعی که در پیاده رو و بازار کار دارند ممکن است دوچرخه را با دست حرکت دهند .

ماده13- مسابقه با دوچرخه در خیابان ها اکیدا ممنوع است . در موقعی که بخواهند در نقاط مخصوص تشکیل مسابقه دهند بایستی قبلا از قصد خود اداره نظمیه را مطلع و کسب اجازه نمایند.

ماده14- کلیه دوچرخه ها بایستی دارای گلگیر جلو و عقب باشند که گل و کثافت معابر , به عابرین ترشح ننماید.

ماده15- دوچرخه ها اعم از کرایه یا شخصی باید دارای ترمز چرخ عای جلو وعقب باشند.

ماده16- سواری دونفر یا بیشتر در روی یک دوچرخه یا سوارکردن اطفال با خود اکیدا ممنوع است.

ماده 17- نمایش دادن روی دوچرخه در خیابان ها و کوچه ها قدغن است.

ماده18- دوچرخه سواران نمی توانند در موقع سواری با یک دست خود اشیا حمل نمایند مگر اینکه اشیای مذبور به طریقی بسته شده باشد که راننده در مواقع لزوم قادر باشد که با همان دست دسته دوچرخه را بگیرد و همچنین در خیابان ها و معابر پر جمعیت مجاز نیستند هردو دست خود را از دسته دوچرخه بردارند.

ماده 19- تعلیم دادن و اموختن دوچرخه سواری در معابر و کوچه های داخل شهر و معابر پرجمعیت خارج از شهر ممنوع است.

ماده20. متخلفان از مواد این نظامیه به محاکم صالحه جلب و مطابق قانون تعقیب و مجازات خواهند شد.

دوچرخه نیز مثل هر وسیله نقلیه مدرن دیگری در اغاز توسط سوداگران از اروپا به ایران اورده شد و نخستین کسانی که از ان استفاده کردند , درباریان و طبقه اشراف بودند , کالسکه و درشکه و اتومبیل هم در اغاز کار چنین بود. اما به محض اینکه وسایل به صورت کاربردی درامدند و مورد نیاز جامعه می شدند به ناچار از انحصار خارج می شدند و دولت مجبور می شد که برای دارندگان این وسایل مقرراتی وضع و اجرا نماید.

تا انجا که در اسناد امده است , دوچرخه در اوایل قرن بیستم وارد ایران شد ولی مورد استفاده قرار گرفتن ان به عنوان یک وسیله نقلیه مربوگ به دوران بعد از مشروطیت است.
منبع: سندباد