خواب گرفتگی عامل اصلی تصادفات

به اعتقاد کارشناسان راهنمایی ، خطرات خواب الودگی به هنگام رانندگی خیلی بیشتر از خطرات ناشی از رانندگی به حالت بیداری می باشد، به خواب رفتن در پشت فرمان اتومبیل یکی از پرمخاطره ترین مسائل در رانندگی می باشد. بر طبق امارهایی که وزارت راه و ترابری امریکا در سال 1997 میلادی ارائه داده است  همه ساله در روی جاده ها  بیش از 20 هزار تصادف روی می دهد که عامل وقوع ، اکثر انها به خواب رفتن راننده پشت فرمان بوده است. بر طبق امارهای ارائه شده عامل مرگ درصد بالایی از مرگ و میرهای ناشی از تصادفات  رانندگی، خواب بوده است. تیموشی روهرز ، مدیر پژوهش اختلالات  بی خوابی از مرکز پزشکی دیترویت می گوید : وحشت اور انکه خواب یک باره و بدون هرنوع هشداری به انسان دست می دهد یک دلیل عمده علمی این وضعیت این است  که مکانیزم بدن ، خود یک الگوی خواب ، بیداری را در طول هر 24 ساعت شبانه روز می سازد ، وقتی این ساعت بیولوژیکی تنظیم شد بدن به این ساعت از اینکه  شما خواب را برنامه شبانه روزی  خود منظور کرده باشد یا نه پاسخ می دهد. بررسی های روان پزشکی نشان داده است که اغلب در فاصله ساعت های نیمه شب  و 7 بامداد به خصوص از یک تا چهار بعداز ظهر نیز احساس شدید خواب الودگی می کند. در ساعت هایی که بیشتر ما سعی می کنیم خود را به زور بیدار نگه داریم.

خستگی چیزی است که حتی اشخاص با عادت رانندگی خوب هم وقتی پشت فرمان می نشینند ان را فراموش می کنند پی امد مصیبت باری را به وجود می اورند . پشت فرمان بخواب رفتن بلایی است که موجب قتل رانندگان و سرنشینان بسیاری از وسایل نقلیه می گردد. اتومبیل های مدرن برخلاف  اتومبیل های قدیمی ، تقریبا نیمه اتوماتیک حرکت می کنند و راننده در واقع در صندلی خود لم می دهد.

عدم فعالیت وراحتی مطلق به خصوص در رانندگی های طولانی موجب می شود که خستگی بر راننده چیره شود. اگر شما بخواهید مطمئن شوید که در برابر به خواب رفتن پشت فرمان اسیب پذیر نمی شوید ، باید مطمئن شوید که هیچ یک  از عوارض زیر در شما وجود ندارد .

خواب گرفتگی

ایا سراسر روز و همه روزه با خستگی می جنگید؟

برای هوشیاری و بیدار نگه داشتن خود به قهوه و دیگر مواد محرک  احتیاج دارید ؟ ایا از فراموشی موقت رنج می برید ؟

گاه اتفاق می افتد یا افتاده که فراموش کرده باشید چند لحظه پیش فکر شما را چه چیزی مشغول داشته بود  و یا به چه کاری سرگرم بوده اید . اگر در طول کار روزانه خواسته باشید استراحت کنید. ایا بلافاصله و یا حداکثر ظرف پنج دقیقه به خواب عمیقی فرو رفته اید ؟ ایا همیشه عصبانی و پرخاشگر هستید؟ در حالی  که دلیلی هم برای این کار ندارید. ایا برای بیدار شدن در ساعت معینی احتیاج به ساعت شماطه دار، دارید؟ افرادی که به مقدار کافی در شبانه روز استراحت داشته باشند صبح ها قبل از به صدا در امدن زنگ ساعت ، خود از خواب بیدار می شوند. یکی از روانشناسان امریکایی که عادات خواب خود را مطالعه می کند برای تضمین یک رانندگی سالم و بدون خطر رعایت موارد زیر را توصیه می کند:  باندازه کافی بخوابید.

حداقل 8 ساعت خواب خود را در تعطیلات پایان هفته جبران کنید . در غیر این صورت هرگز نمی توانید بر خلاف ساعت بیولوژیکی خود کاری کنید و در مقابل بی خوابی مقاومت نمایید. در سفرهای طولانی یکسره رانندگی نکنید . بعد از هر دو ساعت رانندگی توقف کنید. از اتومبیل پیاده شوید و کمی نرمش کنید. نفس عمیق بکشید و حتما یک چایی ، نوشابه و یا مقداری غذا بخورید. از صرف غذاهای سنگین  و همچنین قهوه زیاد  قویا اجتناب کنید. چنانچه امکان داشته باشد دو نفر رانندگی کنید همواره هوشیار و گوش بزنگ باشید. از رانندگی اتومبیلی که همه سرنشینان ان خواب الوده هستند جدا خودداری کنید.

در چنین حالتی حداقل یکی از سرنشینان باید همواره بیدار باشد و مانع از ان شود که شما  تمرکز اعصاب خود را از دست بدهید. اگر تنها مسافرت می کنید گاه به گاه زیر لب شعر مورد علاقه خودتان را زمزمه کنید و یا به رادیو گوش کنید. با احساس نخستین نشانه های خواب الودگی در اولین فرصت در محل مناسبی  ترجیحا محل های اختصاص داده شده توقف موقت ، اتومبیل را نگه دارید.  استفاده از شانه جاده برای توقف اغلب خود حادثه افرین است و ممکن است اتومبیل هایی که از عقب می ایند با شما برخورد کنند . اغلب راننده ها که خسته  و احتمالا خواب الوده می باشند ، به دنبال چراغ عقب اتومبیل  جلویی حرکت می کنند . چنانچه در حین رانندگی متوجه شدید انچه که در چند لحظه گذشته روی داده است به خاطر نمی اورید . احتمالا شما یک خواب کوتاه تجربه کرده اید و به اصطلاح چرت زده اید  و حدود 15 ثانیه هوشیاری خود را در پشت فرمان از دست داده اید این لحظه های کوتاه بی خبری ، یک هشدار است و به شما اعلام می دارند  که تا پیامد وحشتناکی  رخ نداده است  از جاده خارج شوید  و اتومبیل را متوقف کنید  و استراحت نمائید تا حالت عادی و هوشیاری لازم برای رانندگی را دوباره پیدا کنید، پرا که ممکن است خواب کوتاه بعدی اخرین خواب شما بشود.

تصادف میهمانی ناخواسته

امار سوانح سال 1997 میلادی نشان می دهد که همه ساله در سراسر جهان بیش از 700 هزار نفر در تصادفات جاده ها جان خود را از دست می دهند  و 10 الی 15 میلیون نفر نیز مصدوم می شوند.

رقم تصادفات در کشورهای جهان سوم  به مراتب بیش از کشورهای صنعتی است . اشاره به امار زیر شاید خالی از لطف نباشد : تصادفات منجربه فوت در کشورهای جهان سوم 20 الی 30 برابر کشورهای اروپایی است . بین سال های 1968 تا 1985 میلادی تعداد تصادفات منجربه فوت در کشورهای افریقایی 300%  و در کشورهای اسیایی بیش از 170% افزایش نشان می دهد. در همین دوره در کشورهای صنعتی 25% کاهش مشاهده می شود. در گروه سنی 44 تا 45 سال تصادف راه ها دومین عامل مرگ و میر زودرس در کشورهای جهان سوم محسوب می شوند.

کشور ایران از نظر تصادفات راه ها در بین کشورهای اسیایی  در رده های بالا قرار دارد. اگر تصادفات ترافیک به عنوان وقایعی که زنجیره ای از عوامل متوالی به ان منجر می شود ، مورد بررسی قرار گیرد می توان انها را به سه مقوله طبقه بندی نمود.

1-    عوامل ایمنی وسایل نقلیه ( مانند بریدن ترمز)

2-    عوامل رفتاری انسان( مانند رانندگی تحت تأثیر دارو یا بی خوابی)

3-    عوامل محیطی یا راه ( مانند سطح لغزنده)

چه رانندگانی بیشتر از سایرین تصادف می کنند

چه رانندگانی بیشتر از سایرین تصادف می کنند؟

اخرین امار گرفته شده در ایالات متحده امریکا نشان می دهد، جوانان ما بین 16 تا 34 سال ، بیش از سایرین تصادف می کنند. این امار نشان می دهد که هرچه سن بالاتر می رود تعداد تصادفات کمتر می شود. در ایران نیز بیشترین تصادفات را  جوانان 18 سال تا 30 سال به وجود می اورند. امید است که کانون اتومبیل رانی  و فدراسیون اتومبیل رانی جمهوری اسلامی ایران با اقدامی انقلابی و جامع ، هرچه سریع تر نسبت به ارتقاء فرهنگ و علم اتومبیل رانی به خصوص در میان جوانان  میزان تصادفات و تخلفات رانندگی را به حداقل میزان ممکن برساند، چرا که در کشور ما ایران نیز بیشترین امار تصادفات متعلق به گروه سنی پایین می باشد.

میزان تصادفات بر حسب سن

سن                            درصد تصادف

16                               3/190

17                                2/163

18                                 9/142

19                                 8/127

24-20                             4/91

34-30                             7/54

44-40                             9/43

54-50                             4/36

64-60                             3/31

70                                   1/32

توضیح: در اکثر ایالات امریکا حداقل سن جهت اخذ گواهینامه 16 سال و در ایران 18 سال می باشد.

ایا از ماشین روبه رویی خبر دارید؟

خوب می گویید که راننده با دقتی هستید و مقررات راهنمایی و رانندگی را هم رعایت می کنید !

اما وقتی رانندگی می کنید ، ایمنی و حتی شاید زندگی شما  تنها به طرز رانندگی شما بستگی ندارد . مشکل این است که شما تنها نیستید و عده زیادی در جاده ها و خیابان ها رفت و امد می کنند که شما اصلا انها را نمی شناسید. نمی دانید که گواهینامه دارند یا نه ، به اینه نگاه می کنند یا نه ، قبل از پیچیدن یا تغییر مسیر راهنما می زنند یا نه… حتی شاید اقایی که پشت فرمان نشسته است با زنش بگو مگو کرده و خیلی عصبانی باشد. فکر می کنید راننده ماشینی که از رو به رو می اید  و سرعتش هم خیلی زیاد است چه نوع ادمی می تواند باشد؟ هیچ وقت به جواب این سوال پی نخواهید برد و به همین دلیل همیشه باید منتظر حوادث غیر مترقبه باشید. ماشینی که از روبه رو می اید هیچ اخطاری نمی دهد و در عین حال می تواند باعث هر اتفاقی باشد . راندن وسایل نقلیه ، خطرناکترین کاری است که هرکس در طول عمرش انجام می دهد.

طبق امار موجود ، احتمال کشته یا زخمی شدن افراد به هنگام رانندگی بیشتر از هر زمان دیگری ای است. برای اینکه احتمال بروز تصادفات به حداقل برسد، نه تنها باید قوانین راهنمایی و رانندگی را  رعایت کرد  بلکه باید هرکار دیگری را هم که لازم است انجام داد و همیشه هم منتظر حوادث غیر مترقبه بود.

چه بخواهید و چه نخواهید ، رانندگان بی دقت ، بی فکر و ناشی زیادی در جاده ها و خیابان ها هستند که شما می توانید انها را پشت ماشین ، موتور و کامیون ببینید. حتی در میان عابران پیاده هم افراد بی دقت و بی فکر دیده می شود . رانندگان با سرعت زیاد می رانند ، قوانین را رعایت نمی کنند ، بی دلیل و بدون راهنما زدن تغییر مسیر می دهند، ورود ممنوع می روند، در مسیر نادرست حرکت می کنند، سرپیچ سبقت می گیرند و کلا خطرناکترین کارها را انجام می دهند.

برای جلوگیری از بروز حوادث ، وقتی پشت فرمان می نشینید باید تمام حواستان را به رانندگی معطوف نمایید . اگر شعبده بازی با چاقو های خیلی تیز به قیمت بریدن دستتان تمام شود  هیچ وقت بدون اینکه حواستان را خوب جمع کنید اقدام به شعبده بازی با این چاقوها می کنید؟  البته هیچ ادم عاقلی چنین کاری را نمی کند . ولی باز هم کسانی را می بینید که با یک دست موتور را می رانند، در شلوغی و ترافیک حواسشان را جمع نمی کنند  و مرتب به اطرافشان نگاه می کنند و اصلا به رانندگی فکر نمی کنند. اگر ماشینی که از روبه رومی اید  به یک دفعه جلوی شما بپیچد چکار می کنید؟

اگر می خواهید به هنگام رانندگی در جاده ها و خیابان ها سالم بمانید باید فرمان را دو دستی بگیرید، حواستان را کاملا جمع کنید، همه چیز را پیش خودتان مجسم نمایید و همیشه امادگی این را داشته باشید که اگر کسی جلو خودروتان بپیچد  فرار کنید و جان سالم در ببرید. اما هیچ وت نباید ترس و اضطراب  دامنه دیدتان را کم کند و همانطور که می دانید در رانندگی بینایی و دید کامل همیشه بسیار مهم هستند. راحت باشید، سرتان را بالا نگه دارید، روی صندلی بنشینید و کاملا تکیه بدهید. در این صورت خواهید دید که همه چیز در دامنه دیدتان قرار میگیرد.

منبع: سندباد