اولین تاکسی ها و ماشین ها در ایران

تاکسی

اولین تاکسی ها در ایران

تا سال 1325 درشکه همچنان وسیله نقلیه عمومی کوچک بی رقیب پایتخت محسوب می شد.
در این سال ده دستگاه اتومبیل کوچک که شرکتی به نام”BB TAXI” خریداری کرده بود، در تهران به کار حمل و نقل مسافرین پرداخت و این اتومبیل ها به سرعت مورد استقبال مردم واقع شد. زیرا از ازدحام و توقف مکرر در ایستگاه ها در ان خبری نبود وسرنشین به راحتی می توانست ، به مقصد خود برسد.تاکسی ها در خیابان های خلوت در تهران ان زمان با سرعت زیاد حرکت می کردند. مانند تاکسی های لندن فقط یک مسافر یا چند مسافر از یک خانواده را سوار می کردند. به عقل رانندگان ان روزگار تاکسی ها خطور نمی کرد که می توان در هر مسیری چندین بار مسافرین را سوار و پیاده کرد وبه طور مرتب پای روی ترمز گذاشت و از مسافرین جدید مقصدشان را پرس و جو نمود. BB TAXI چند سالی سرگرم کار بودند ، تا اینکه عده زیادی به فکر تاکسیرانی افتادند . به تدریج تعداد تاکسی ها افزایش یافت وتا سال 1335 به چندهزار دستگاه رسید و بعدها به صورتی که امروزه می بینیم درامد.
پانصد اتومبیل ناگهان وارد ایران شدند
درماه ژوئن 1918(خرداد1297هش) واقع ی عجیبی رخ داد و ان این بود که ناگهان یک هنگ کامل از سربازان انگلیسی سوار پانصد اتومبیل سبک فورد وارد خاک ایران شدند و پس از عبور از کرمانشاهان و همدان به شهر قزوین رسیدند. به طوری که دسنترویل می نویسد، در ایران هیچ گونه پمپ بنزینی وجود نداشت و یهیه مصرف بنزین این تعداد اتومبیل به وسیله ذخیره موجود در انبارهای بنزین نظامی انگلیس در همدان و قزوین عملی شد. تعداد قابل توجهی از این اتومبیل ها بر اثر خرابی راه ها دچار نقص شدند و چون ابزار یدکی برای مرمت انها نایاب بود، پس از ورود به قزوین صدی پنجاه اتومبیل ها بدون استفاده ماندند.

تعویض اتومبیل با بنزین

یکی از وقایع جالبی که ژنرال دنسترویل در کتاب خود نقل می کند، این است که هنگامی که نیروهای بلشویکی وارد انزلی شده بودند و از سویی نیروهای انگلیس نیز در ان شهر حضور داشتند دنسترویل ملاقاتی با اعضای کمیته اعزامی از باکو انجام داد، طی این ملاقات طرفین توافق کردند چون مخازن بنزین در دست بلشوکیهاست و نیروهای انگلیسی برای اتومبیل های خود به بنزین احتیاج دارند ، قراردادی میان انگلیسی ها و بلشوکیهای روسیه بسته شود که در مقابل هز سیصد لیر بنزین که از سوی روس ها تحویل گردد، انگلیسی ها معادل یکصد لیره، اتومبیل به انها تسلیم کنند.
این بدین معنا بود که برای مثال اتومبیلی که پنج هزار لیره قیمت داشت در برابر بنزین معادل این قیمت به روسها تسلیم می گردید. دنسترویل که گرگ پیر استعمار انگلیس بود پس از دریافت معادل پنجاه هزار لیره بنزین از روسها زیر قولش زد و ده دستگاه اتومبیل فوردی که باید تسلیم روسها می کرد تحویل نداد و در همین موقع حوادثی در باکو روی داد و حکومت بلشویکی در ان شهر ساقط شد و خاط جناب ژنرال هم اسوده گردید.

حرکت از سمت چپ جاده در ایران

یکی از فرامین استعماری و زور گویانه دنسترویل این بود که مقرر کرده بود، در ایالت همدان اتومبیل ها از دست چپ جاده حرکت می کنند.این شیوه حرکت که سنت انگلیسی است ، در جزیره ی انگلستان و بعضی از مستعمرات ان متداول است باعث تصادم اتومبیل های ارتش انگلیس با وسایل نقلیه ایرانی می شد. پس از انکه رانندگان انگلیسی از ایالت همدان خارج می شدند . چون ناچار بودند در سمت راست جاده حرکت نمایند، مشکلاتی بروز می کرد و هم انان دچار اشتباه می شدند و هم تصادفاتی میان اتومبیل های انها رخ می داد. قزوین, زنجان و تبریز در سال های اخر جنگ جهانی حرکت اتومبیل های نظامی انگلیس از قزوین به زنجان و سپس میانه و تبریز ادامه و گسترش یافت و بدینگونه جاده های ارابه دو شو سه تبدیل به جاده های شوسه اتومبیل رو گردید.

تاکسی ها

تاکسی و اتوبوس در تهران قدیم

تا سال های سال در تهران که شهر بزرگ کشور محسوب میشد ، درشکه،کالسکه، واگن اسبی ، قاطر،الاغ و وسایل نقلیه عمومی و خصوصی به شمار می امدند و فقط ثروتمندان و دولت مردان اتومبیل شخصی داشتند. این اتومبیل ها از نوع اتومبیل های کالسکه ای و بسیار پر سر و صدا بودند و به جای سقف چادر برزنت داشتند که به تدریج سفق فلزی جای برزنت را گرفت. خانواده ی فرمانفرما ، خانواده ی قوام ، خانواده ی وثوق الدوله و امین الضرب از خانواده های صاحب اتومبیل محسوب می شدند.
اغلب سفیرها و وزیر مختار های مقبم ایران اتومبیل سوار بودند و نخست وزیر و وزیران دولتی نیز اتومبیل دولتی داشتند . پس از برچیدن واگن اسبی که در سال 1308 در ظرف چند هفته عملی شد دولت به فکر تخصیص یک سرویس حمل و نقل عمومی برای شهر تهران افتاد و تعدادی اتوبوس از خارج خریداری شد و این اتوبوس ها در خیابان های تهران که شمال خیابان انقلاب امروز بود ، به حمل و نقل مسافرین پرداختند ، اما تا حدود بیست سال بعد یعنی 1330 درشکه ها همچنان وسایل نقلیه عمومی معتبر تهران محسوب می شدند. و در کنار اتوبوس ها و تاکسی ها به حمل و نقل مسافرین می پرداختند.
در حدود سال های 1315 تا 1320 اتوبوس در تهران به طور کامل جا افتاده بود و برای مسافرت به شهرهای مختلف از اتوبوس های بیابانی استفاده می شد که مسافرین را پس از چندین شبانه روز به تبریز یا مشهد یا اصفهان و شیراز و غیره می رساندند. در سال 1325 اولین کمپانی اتوبوس رانی بزرگ بین شهری که نام “ت.ث.ث” بود، تأسیس شد و مدت ها این کمپانی شهرت داشت و اتوبوس های ان تهران را با دیگر شهرهای کشور مرتبط می ساختند.

منبع: سندباد